مشاهده فهرست مطالب شماره 272

برگزيده تحولات ايران و جهان نويسنده: مائده اركان نشست نيويورك     حركت زيركانه چين: گروه 1 + 5 در نشست نيويورك به دليل حضور چين در سطح پايين در اين جلسه نتوانستند در رابطه با تحريم هاي گسترده و سخت تر عليه ايران به توافق برسند.     پنج عضو دائم شوراي امنيت بعلاوه آلمان روز شنبه 26 دي ماه در سازمان ملل متحد نشستي كه پس از يك بار لغو شدن تشكيل شد نتيجه اي را در مورد پرونده هسته اي ايران در برنداشت. در اين نشست مديران بلندپايه و معاونان وزراي خارجه آلمان، امريكا، بريتانيا، فرانسه، روسيه حضور داشتند اما چين نماينده ويژه خود را به اين نشست نفرستاد و نماينده اي در سطح پايين تر يعني نماينده پكن در سازمان ملل را به اين جلسه اعزام كرد.     نشست گروه 1 + 5 در امريكا بنابر گزارش خبرگزاري هاي غربي به نقل از ايلنا به پيشنهاد طرف چيني برگزار شد چرا كه در آن زمان، ديپلمات بلندپايه چيني كه مسئول مذاكره درباره پرونده هسته اي ايران در چارچوب 5+1 در امريكا خواهد بود. اين امر باعث شد كه سخنگوي وزارت امورخارجه امريكا، فيليپ كراوسي اعلام كند كه پكن تصميم گرفته است در سطح پايين تري نسبت به بقيه اعضاي گروه در مذاكرات نيويورك حضور يابد. اما مقامات پكن علت عدم حضور مديركل سياسي وزارت امور خارجه چين در اين جلسه را برنامه كاري شلوغ وي دانستند.     نشست نيويورك كه به منظور اعمال تحريم هاي بيشتر و سخت تر عليه تهران به دليل اينكه به بسته پيشنهادي غرب پاسخ نداده و آماده كردن يك پيش نويس قطعنامه جديد شوراي امنيت عليه ايران برگزار گرديد، به علت حضور چين در سطح پايين نتوانست به اهداف خود برسد و نماينده چين در اين جلسه هم اعلام كرد كه اين نشست بي نتيجه بوده است در همين حال سخنگوي وزارت امور خارجه ايران تصريح كرد؛ برنامه اجلاس 5+1 تا زماني كه يك رويكرد واقع گرايانه نداشته باشد و در جهت احقاق حقوق صلح آميز هسته اي ايران نباشد داراي نتيجه روشن نخواهد بود.     اما واشنگتن اعلام كرد كه اين نشست مفيد بوده است. ويليام برنز، معاون وزير امور خارجه امريكا در پايان نشست نيويورك اظهار داشت جلسه بسيار مفيدي برگزار شد. البته برخي از سايت هاي خبري به نقل از روزنامه اعتماد رضايت امريكا از اين جلسه را كسب توافق هايي اعلام كردند كه رسانه اي نشده است. در همين رابطه روزنامه نيويورك تايمز مي نويسد كه اين شش كشور به بررسي تحريم هاي بيشتر عليه ايران نزديك مي شوند غرب عزم جدي دارد كه دولت ايران را زير فشار قرار دهد.     اما روسيه هدف از اين حركت چين را اقناع ايران براي بازگشت به ميز مذاكره دانست چين و روسيه كه تاكنون به سه قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران راي مثبت داده اند، اما هنوز خواهان برگشت ايران به ميز مذاكره است. تا تحريم هاي سخت عليه ايران به تصويب نرسد.     اما علت عدم حضور چين در سطح بالا كه از آن مي توان به يك حركت زيركانه پكن ياد كرد را مي توان به عدم تمايل پكن به اعمال تحريم هاي سخت تر عليه تهران دانست. از آنجائيكه پكن و تهران داراي روابط تجاري و استراتژيكي مي باشند، لذا اين كشور لازم ديده است كه براي ايران زمان بخرد. در حالي كه اين حركت مي تواند يك راه حل موقتي باشد و غرب هنوز خواهان ادامه تحريم هاي شديدتر عليه تهران مي باشد. تهران و پكن داراي روابط تجاري گسترده اي مي باشند. ايران بازار خوبي براي محصولات چيني است و چين هم پانزده درصد نفت و گاز مورد نياز خود را از ايران دريافت مي كند. اين روابط تجاري گسترده ميان ايران و چين باعث شده كه پكن با اعمال تحريم هاي سخت تر عليه تهران موافق نباشد. اين دو كشور در سال 2009 ميلادي نزديك به 27 ميليارد دلار در بخش صدور كالا از چين و صدور انرژي از ايران به چين معاملات تجاري و اقتصادي با يكديگر داشته اند.     برخي از تحليل گران به نقل از سايت خبر آن لاين معتدند با توجه به اهميت بخش نفت و گاز ايران براي چين مي توان دلايل ساز مخالف پكن با تحريم هاي سخت تر عليه ايران را درك كرده از يك سو مخالف با تحريم هاي بيشتر عليه تهران، زمينه توسعه سرمايه گذاري پكن در ايران فراهم مي كند كه اين مساله خود موجب تضمين تامين نيازهاي انرژي از جانب ايران مي شود. از سوي ديگر چين در سايه مخالفت با تحريم ها مي تواند امتيازهاي مالي، سياسي و تجاري را از امريكا كسب كند. اين در حالي است كه چين قرار است رياست ماه فوريه شوراي امنيت را بر عهده بگيرد. پكن اعلام كرده است كه برنامه گفت وگو در رابطه با پرونده هسته اي ايران را ندارد.     اما شايد دليل ديگر عدم حضور مقام بلندپايه چين در نشست نيويورك را در خصوص فروش تسليحات امريكا به تايوان عليرغم هشدارهاي پكن دانست. چين درصدد اقدام تلافي جويانه برآمده و اعلام كرده است كه براي حل مناقشه ايران و غرب از طريق راه هاي ديپلماتيك هنوز زمان كافي وجود دارد، لذا بايد صبر بيشتري در اين زمينه كرد. البته لازم به يادآوري است كه پكن هميشه مخالف دستيابي تهران به تسليحات هسته اي بوده است.     به اين ترتيب به نظر مي رسد كه عليرغم اينكه چين به همراه اعضاي ديگر شوراي امنيت سه قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران را به تصويب رسانده اما هنوز با توجه به منافع ملي خود قصد ندارد تحريم ها عليه ايران را شدت ببخشد. چين همراه با روسيه خواهان ضعيف بودن تحريم ها عليه تهران هستند اما ديگر اعضاي گروه 5+1 خواهان اعمال تحريم هاي بيشتر و سخت عليه ايران شده اند به ويژه امريكا بايد گفت كه مخالفت چين نمي تواند تحريم ها را بصورت دائم به تاخير بياندازد. چون اروپا و امريكا به علت عدم پاسخ ايران به پيشنهاد آژانس بين المللي انرژي خواهان اعمال فشارهاي بيشتر بر دولت ايران هستند.                         تجربه اي از دموكراسي در افغانستان     مقاومت پارلمان در برابر حامد كرزاي: پس از آنكه 17 وزير پيشنهادي حامدكرزاي، رئيس جمهور افغانستان نتوانستند از پارلمان اين كشور راي اعتماد بگيرند ولي يك هفته بعد، نامزدهايي را براي وزارتخانه هاي بدون وزير به پارلمان معرفي كرد، كه تنها هفت تن از آنها توانستند از مجلس راي اعتماد بگيرند.     حامد كرزاي روز 12 دي ماه 24 وزير پيشنهادي خود را به پارلمان ولسي جرگه معرفي گرد اين وزراي پيشنهادي در طي دو هفته برنامه هاي خود را براي نمايندگان پارلمان تشريح كرد. اما در جلسه راي اعتماد مجلس به وزراء تنها 7 وزير دفاع، كشاورزي، معارف (آموزش و پرورش)، فرهنگ، بازرگاني، كشور و دارائي توانستند راي لازم را براي وزارت بدست بياورند. 11 وزير معرفي شده توسط رئيس جمهوريه پارلمان از اعضاي كابينه پيشين بودند و اكثر چهره هايي كه راي نياوردند چهره هاي جديدي بودند كه قبلاً در كابينه كرزاي حضور نداشتند.     پس از انتخابات پروسه و صداي رياست جمهوري در افغانستان و بعد از آن بحث تقلب در انتخابات و بكارگيري يكي از نامزدهاي عبدالله عبدالله از شركت در دور دوم انتخابات، حامد كرزاي براي بار دوم به رياست جمهوري نائل آمد. اين امر باعث شد كه برخي از تحليل گران سياسي از ناقص بودن روند دموكراسي در اين كشور خبر دهند. پس از اين پيروزي كرزاي وزراي كابينه اش را به پارلمان افغانستان معرفي كرد اما مجلس در برابر خواست رئيس جمهور مقاومت كرد و تنها به يك سوم از آنان راي اعتماد داد.     عدم راي اعتماد نمايندگان مجلس به 17 وزير پيشنهادي كرزاي با واكنش هايي در داخل و خارج از افغانستان روبرو شد. وحيد عمر، سخنگوي رئيس جمهور گفت؛ كه اين نتيجه براي رئيس جمهور دور از انتظار بود اما به دليل احترام به قانون، وي به تصميم مجلس احترام مي گذارد. عمر اين اقدام مجلس را نشان دهنده زيبايي هاي دموكراسي دانست. كاي آيدن، نماينده ويژه سازمان ملل متحد در امور افغانستان اقدام غيرمنتظره مجلس اين كشور را در ندادن راي اعتماد به بيش از دو سوم اعضاي پيشنهادي كابينه كرزاي را يك «شكست سياسي» خواند.     مجلس افغانستان گرچه در جريان راي اعتماد به وزراء با بحران وزراء در تابعيتي روبرو شد اما اين جلسه برگزار گرديد و راي گيري صورت گرفت. وزراي دو تابعيتي وزراء هستند كه علاه بر تابعيت افغانستان داراي تابعيت امريكا اروپا مي باشند. اين مساله باعث شد كه اكثريت نمايندگان پارلمان تصويب كنند كه به اين وزراء كه به نظر آنان بيشتر به منافع كشورهايي كه تابعيت آنها را گرفته اند پاي بند هستند نه به منافع مردم افغانستان، راي ندهند. اين نمايندگان معتقد بودند كه بايد به افرادي متخصص و متعهد به كشور راي داد. به نظر مي رسد علت اصلي اين مخالفت ها به لابي گري حاميان عبدالله عبدالله در مجلس باز مي گردد. سايت خبر آن لاين مي نويسد يونس قانوني، رئيس جمهور افغانستان از طيف حاميان دكتر عبدالله عبدالله و هر دو در يك حزب (جبهه ملي) مي باشند. اينها از بهانه و نكات منفي استفاده كردند كه در اعضاي پيشنهادي كرزاي مصداق داشت يعني تابعيت دوگانه برخي از وزراء پيشنهادي به پارلمان.     اما برخي از وزرائي كه نتوانستند راي بياورند كساني بودند كه در رقابت هاي انتخاباتي به نفع حامد كرزاي مشاركت كرده بودند و معرفي آنها براي پست وزارت به مجلس پاداشي از سوي رئيس جمهور در ازاي خدمتي بود كه آنان براي انتخابات رياست جمهوري براي كرزاي كرده بودند. مانند وزرائي كه مؤتلفين انتخاباتي كرزاي يعني ژنرال مارشال فهيم، صبغت الله مجددي، كريم خليلي، محمد محقق، پير سيد احمد گيلاني، ژنرال دوستم، رسول سياف و... پيشنهاد كرده بودند. به نظر مي رسد اين امر در آينده منجر به تنش ميان مؤتلفين و حامد كرزاي شود. برخي از تحليل گران مسائل افغانستان به نقل از سايت روزنامه خاوران افغانستان معتقد هستند اين امر منجر به بحران ميان مؤتلفين و كرزاي در آينده خواهد شد و ممكن است پيامدهاي سياسي خوبي براي رئيس جمهور نداشته باشد. اين تحليل گران معتقدند اين وزراء تحت فشار غرب نتوانستند راي اعتماد از مجلس بگيرند. البته كرزاي هم تمايلي به حضور آنان در كابينه نداشت. به همين دليل بعد از جلسه راي اعتماد اين موضوع را پي گيري نكرده است.     اما وزرائي كه توانستند از مجلس راي اعتماد بگيرند وزرائي بودند كه از نظر كرزاي داراي اهميت بودند اين وزراء مورد اعتماد رئيس جمهور و با حمايت غرب به اين مقام رسيدند.     هماهنگي نمايندگان ولسي جرگه در راي به وزراء امري بي سابقه در حكومت كرزاي تلقي مي شود. به اين دليل كه كرزاي در پارلمان اين كشور نفوذ زيادي دارد و هربار توانسته نظر نمايندگان را به خود جلب كند. حتي در بحران هاي بوجود آمده در افغانستان گرچه روابط كرزاي و مجلس نمايندگان در چند سال حكومت وي دچار فراز و نشيب هايي بوده اما پارلمان هميشه در طول اين سال ها يك دست عمل كرده است. سايت روزنامه خاوران مي نويسد رئيس جمهور همواره از اختلافات فكري، سازماني و گرايشات قومي داخلي پارلمان حد اعظم استفاده را نموده و در بسياري موارد با مهارت خاص اكثريت وزراي مورد نظرشان را به ويژه براي نخستين وزراي كابينه اش از پارلمان راي اعتماد بگيرد. اما اين بار برعكس شد. اين عدم هماهنگي ميان پارلمان و رئيس جمهور و راي نياوردن اكثريت وزراي پيشنهادي باعث شد كه برخي از شكست كرزاي صحبت كنند. اما برخي ديگر معتقدند وزرايي كه راي اعتماد از مجلس گرفتند وزراي مورد نظر و اعتماد رئيس جمهور بودند و از پيروزي او سخن مي رانند.     يك هفته بعد از رد صلاحيت وزراء پيشنهادي، كرزاي 17 وزير ديگر را به پارلمان معرفي كرد اما تنها 7 وزير توانستند از مجلس راي اعتماد بگيرند. يعني وزراي خارجه، دادگستري، حج و اوقاف، اقتصاد، توسعه روستايي، كار و امور اجتماعي و مبارزه با مواد مخدر، حامد كرزاي با داشتن وزراي خارجه، دفاع و كشور اكنون براحتي مي تواند در كنفرانس لندن شركت نمايد. به اين دليل كه مهم ترين موضوع مورد بررسي در كنفرانس لندن بحث امنيت است و كرزاي با داشتن وزير دفاع، خارجه و كشور و نيز رئيس عمومي امنيت ملي مي تواند تعهدات مورد درخواست آنان را به عهده بگيرد و خواست خود كه مهم ترين آنان بيرون كشيدن اسامي رهبران طالبان از ليست سياه و شركت آنان در حكومت است را از اعضاي كنفرانس بگيرد.     به اين ترتيب يكدست نمودن پارلمان در راي اعتماد به وزراء پيشنهادي رئيس جمهور و مقاومت اين نهاد در برابر كرزاي نشانه ديگر از تجربه دموكراسي در افغانستان است. پارلماني كه در برابر رئيس جمهور ايستاد و به عملكرد قانوني خود وفادار ماند. در همين رابطه سايت خبرگزاري صداي افغان (آوا) مي نويسد؛ پارلمان افغانستان در حركت به سمت دموكراسي بارد بيشتر وزراي پيشنهادي حامد كرزاي گام هايي را به سوي بلوغ سياسي طي كرده است افغانستان كه سال هاي طولاني جنگ، فقر و فساد را تجربه كرده امروزه با داشتن تك پارلماني متعهد توانسته در مسير دموكراسي گام بردارد.      □ تعداد خوانندگان اين مطلب: 67

مشاهده فهرست مطالب شماره 272